کارت‌‌های بانکی چگونه تولید می‌شوند؟

بیش از چند دهه است که کارت‌های بانکی با کاهش نیاز به حمل پول نقد، موجب تسریع فرآیندهای بانکی شده‌اند. امروزه اما با گسترش استفاده از اپلیکیشن‌های پرداخت نظیر همراه کارت، برای بهره‌مندی از خدمات کارت بانکی بعضاً حتی نیازی به همراه داشتن آن‌ نداریم. بنابراین در ادامه نگاهی خواهیم داشت به روند تولید کارت‌های بانکی و خدماتی که بر پایه تکنولوژی­‌های نو توسط آن‌ها ارائه می‌شود.

قدم به قدم با تولید کارت‌های بانکی

کارت‌های بانکی امروزی از پلاستیک پلی‌ وینیل کلراید استات (به اختصار PVC) تولید می‌شوند و مسیری نسبتاً طولانی را نیز طی می‌کنند تا آماده استفاده شوند. اما شاید بپرسید چگونه؟

در اولین مرحله از تولید، طرح و رنگ کارت‌ها با استفاده از چاپ‌گر روی ورق‌های بزرگ PVC چاپ می‌شود. پس از آن نوبت اضافه کردن نوار مغناطیسی، از نوع HICO و با قطر نیم اینچ، با استفاده از پِرِس داغ است. در سومین مرحله کارت‌ها وارد دستگاه لمینیتور می‌شوند و به مدت ۳ دقیقه در دمای ۱۳۰ درجه سانتی‌گراد و فشار ۱۶۶ پاسکال بر اینچ مربع قرار می‌گیرند تا لایه لمینت به جهت افزایش استحام و مقاومت به آن‌ها اضافه شود. نهایتاً ورقه‌های PVC با برش طولی و عرضی به کارت‌هایی با اندازه‌ استاندارد ۸۶ در ۵۴ میلی‌متر تقسیم شده تا آماده ارسال به شعب بانک شوند.

پس از مراجعه به شعبه و پر کردن فرم درخواست کارت بانکی، معمولاً باید چند دقیقه‌ای منتظر بمانیم تا کارت ما آماده شود. اما آیا تا به حال از خود پرسیده‌اید که این زمان انتظار برای چیست؟ در این زمان کارت‌های بانکی‌ آخرین مرحله از تولید و آماده‌سازی را پشت سر می‌گذارند. بدین صورت که در دستگاه رمزگذار (انکودر) قرار می‌گیرند تا مشخصات صاحب کارت و اطلاعاتی نظیر شماره کارت، تاریخ انقضا و CVV2 به نوار مغناطیسی آن‌ها اضافه شود. بعد از عبور از این مرحله، کارت بانکی آماده‌ تحویل به مشتری خواهد بود.

ارائه خدمات کارتی بر پایه تکنولوژی‌های نو

در حال حاضر بیش از ۳۴۰ میلیون کارت در شبکه بانکی کشور صادر شده است. این کارت‌ها عمدتاً برای خرید یا کارت به کارت استفاده می‌شود. تولید این کارت‌ها هزینه قابل توجهی را به همراه دارد و طی سال‌های اخیر نیز افزایش قیمت ارز و مشکلات موجود برای واردات مواد مورد نیاز، سبب شده تا هزینه بانک‌ها در این زمینه افزایش چشم‌گیری داشته باشد. از همین رو در نیمه دوم سال گذشته زمزمه‌های اولیه برای استفاده از کارت‌ ملی هوشمند به جای کارت بانکی مطرح شد و تعدادی از بانک‌های شناخته شده نیز در این زمینه اعلام آمادگی کردند.

از سوی دیگر این روزها پیشرفت تکنولوژی زیرساخت‌های جدیدی را برای بهره‌مندی از خدمات کارت‌ها، بدون در دست داشتن آن­ها فراهم کرده است. زیرا با توجه به این‌که هر شهروند ممکن است در چندین بانک حساب داشته باشد، همراه داشتن همزمان کارت‌ها نیز خود یک چالش بزرگ است. از جمله این تکنولوژی‌ها می‌توان به جایگزین کردن کدهای QR با دستگاه‌های کارت‌خوان اشاره کرد، که در صورت مجهز شدن فروشگاه‌ها و مراکز خرید به نوع یکسانی از این کدها، امکان انجام خرید بدون داشتن کارت به راحتی از طریق تلفن­‌های هوشمند امکان‌پذیر خواهد شد.

علاوه بر این با جدی شدن ماهیت کیف پول دیجیتال، برخی از کشورهای پیشرفته در حال امکان‌سنجی پرداخت از این کیف‌پول‌ها با استفاده از تکنولوژی NFC هستند. این تکنولوژی اجازه می‌دهد که مشتری بتواند از تلفن هوشمند خود، به جای کارت اعتباری استفاده کند و هزینه خرید خود را از موجودی کیف پول دیجیتالش پرداخت کند.

در ایران نیز اخیراً اپلیکیشن‌های پرداخت نظیر همراه کارت، قابلیت کیف پول دیجیتال را برای انجام تراکنش‌های خُردی نظیر خرید شارژ ایرانسل یا همراه اول و یا پرداخت قبض اضافه کرده‌اند. امید است که در آینده نزدیک بتوانیم شاهد توسعه بیش‌تر این قبیل قابلیت‌ها در اپلیکیشن‌های ایرانی باشیم.

 

 

شماره ۱۶ رقمی روی کارت، یکی از مهم­‌ترین اطلاعات کارت بانکی است. تا به حال به این فکر کرده‌اید که چرا شماره کارت بانکی ۱۶ رقم دارد و یا الگوریتم آن چیست؟ در ادامه به این سوال پاسخ خواهیم دارد. با ما همراه باشید.

اعداد روی کارت بانکی

6 رقم اول کارت بانکی، چه چیزی را نشان می‌دهند؟

۶ رقم ابتدایی، شماره شناسایی بانک است و مشخص می‌کند که کارت از سوی کدام بانک یا موسسه مالی صادر شده است. برنامه نویس‌­ها و موسسه‌­های بانکی با بررسی این ۶ رقم، بانک صادر کننده کارت را تشخیص می­‌دهند. در جدول زیر، لیست پیش‌شماره (6 رقم اول) بانک‌های مختلف را آورده ایم تا بدین ترتیب بتوانید از روی شماره کارت، بانک موردنظر را تشخیص دهید.

 

نام بانک

پیش شماره کارت بانکی
بانک ملی ایران۶۰۳۷۹۹
بانک سپه۵۸۹۲۱۰
بانک توسعه صادرات۶۲۷۶۴۸
بانک صنعت و معدن۶۲۷۹۶۱
بانک کشاورزی۶۰۳۷۷۰
بانک مسکن۶۲۸۰۲۳
پست بانک ایران۶۲۷۷۶۰
بانک توسعه تعاون۵۰۲۹۰۸
بانک اقتصاد نوین۶۲۷۴۱۲
بانک پارسیان۶۲۲۱۰۶
بانک پاسارگاد۵۰۲۲۲۹
بانک قوامین۶۳۹۵۹۹
بانک کارآفرین۶۲۷۴۸۸
بانک سامان۶۲۱۹۸۶
بانک سینا۶۳۹۳۴۶
بانک سرمایه۶۳۹۶۰۷
بانک شهر۵۰۴۷۰۶
۵۰۲۸۰۶
بانک دی۵۰۲۹۳۸
بانک صادرات۶۰۳۷۶۹
بانک ملت۶۱۰۴۳۳
بانک تجارت۶۲۷۳۵۳
۵۸۵۹۸۳
بانک رفاه۵۸۹۴۶۳
بانک انصار۶۲۷۳۸۱
بانک مهر اقتصاد۶۳۹۳۷۰
موسسه اعتباری نور۵۰۷۶۷۷
موسسه اعتباری توسعه۶۲۸۱۵۷
موسسه اعتباری کوثر
۵۰۵۸۰۱
موسسه اعتباری ملل (عسکریه)
۶۰۶۲۵۶
بانک قرض الحسنه مهرایرانیان
۶۰۶۳۷۳

رقم هفتم و هشتم چطور؟

دو‌ رقم بعدی (ارقام ۷ و ۸) معرف کد محصول است. کد محصول مشخص کننده نوع کارت بانکی است.

انواع کارت بانکی

به طور کلی کارت‌های بانکی را می‌توان به دو دسته تقسیم بندی کرد که عبارتند از:

لازم به ذکر است که هر کدام از انواع کارت‌های بانکی دارای کد محصول مجزایی هستند.

هفت رقم بعدی:

هفت ‌رقم بعدی (ارقام ۹ تا ۱۵) معرف شماره سریال کارت بانکی است که برای هر کارت منحصر به فرد است. رقم آخر (رقم شانزدهم) Check Digit یا رقم کنترلی نامیده می‌­شود. این رقم صرفا برای اطمینان از درست وارد کردن ۱۵ رقم ابتدایی به کار می‌­رود. برای نمونه اگر یکی از ارقام شماره سریال اشتباه وارد شده باشد، وجود رقم کنترلی از ارسال وجه به مقصد اشتباه جلوگیری به عمل خواهد آورد. این کار از طریق صحت سنجی شماره ۱۶ رقمی انجام می‌­شود.

 

صحت شماره کارت بانکی چگونه بررسی می‌­شود؟

از بین ۱۶ رقم کارت بانکی، اعداد جایگاه­‌های فرد در عدد ۲ ضرب شده (در صورتی که هر کدام از این حاصل‌ضرب‌ها بالاتر از ۱۰ باشد، عدد ۹ از آن کم می‌شود) و اعداد جایگاه­‌های زوج در عدد ۱ ضرب می‌­شوند. در نهایت همه اعداد به دست آمده با هم جمع شده و این حاصل‌جمع باید مضربی از عدد ۱۰ باشد در غیر این صورت شماره کارت معتبر نیست. در نتیجه به ازای هر ۱۵ رقم ابتدایی، تنها یک رقم کنترلی وجود دارد که شماره کارت را تکمیل کند. پس وجود این رقم تا حد زیادی باعث جلوگیری از اشتباه در ارسال پول خواهد شد.

 

وجود الگوریتم شماره بانکی چه ضرورتی دارد؟

روزانه میلیون­‌ها تراکنش در شبکه شتاب صورت می‌گیرد. وجود یک فرآیند منظم در تبادلات مالی، برای جلوگیری از اتلاف وقت ضروری است. برای نمونه سیستم بانکی در حین انجام هر تراکنش کارت به کارت، باید مشخصات و نام شخص گیرنده را از میان تمام کارت‌­های بانکی تشخیص دهد. وجود این الگوریتم مشخص باعث می‌­شود که اطلاعات مقصد، تنها از بین پیش شماره‌­های (۶ رقم اول) مربوط به یک بانک مشخص جستجو شده و تا حد زیادی در زمان صرفه‌­جویی شود.

 

 

همزمان با پیشرفت‌هایی که در صنعت پرداخت رخ می‌دهد، کلاه‌برداری‌های مالی نیز در حال افزایش است. به خصوص از زمان ورود اینترنت به حوزه مالی و پرداخت‌های بانکی (اینترنت‌ بانک، درگاه‌های پرداخت، اپلیکیشن‌های پرداخت و …)، روش‌های جدیدی برای سوء استفاده هکرها بوجود آمده است. در این مطلب شما را با نکاتی برای افزایش امنیت حساب و کارت بانکی  خود آشنا خواهیم کرد.

 

نکاتی در مورد تعیین رمز کارت بانکی و محافظت از آن

قبل از هر چیز، بهتر است نکات زیر را در تعیین رمز کارت بانکی و محافظت از آن در نظر داشته باشید:

 

حفظ امنیت رمز کارت بانکی

نکات امنیتی مربوط به گوشی موبایل

امروزه بسیاری از تراکنش‌های مالی از طریق تلفن‌های همراه انجام می‌شود. برای افزایش امنیت، نکات زیر را در استفاده از تلفن همراه و اپلیکیشن‌های مالی در نظر داشته باشید:

 

امنیت گوشی موبایل و اپلیکیشن‌ها

 

نکاتی در زمینه فیشینگ کارت بانکی و مقابله با کلاهبرداران و دزدان

فیشینگ به معنای ساختن سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها و یا ارسال پیامک‌هایی مشابه واقعیت برای فریب و دسترسی به اطلاعات ورودی کاربران است. انواع فیشینگ و نکات ایمنی مربوط به آن‌ها در ادامه توضیح داده شده‌است:

 

حفظ امنیت حساب بانکی

منبع: سایت پلیس فتا

اگر در این زمینه سوالی دارید یا برای حفظ امنیت حساب و کارت بانکی راهکار دیگری دارید، در قسمت نظرات با ما در میان بگذارید.

در صورتی که کارت عابربانک شما مفقود شده یا به سرقت رود، باید در سریع‌ترین زمان ممکن اقدام به مسدود کردن کارت بانکی یا به اصطلاح سوزاندن کارت بانکی کنید. روش‌های مختلفی برای انجام این کار وجود دارد که در ادامه مطلب به آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

سوزاندن کارت بانکی یا مسدود کردن کارت

روش‌های مسدود کردن کارت بانکی

  1. دستگاه خودپرداز
  2. مراجعه به بانک
  3. تماس با تلفن بانک
  4. اینترنت بانک

دستگاه خودپرداز

سریع‌ترین راه ممکن برای مسدودی کارت، مراجعه به نزدیک‌ترین دستگاه عابربانک است (نیازی نیست حتما دستگاه خودپرداز متعلق به بانک کارت مفقودی باشد). با فشردن دکمه خدمات بدون کارت، گزینه مسدود کردن کارت را انتخاب کنید. در مرحله بعد مشخصات کارت بانکی (شماره کارت و رمز ورود) را وارد کرده و دکمه تایید را بزنید. با این روش به سادگی و در سریع‌ترین زمان ممکن کارت بانکی شما سوزانده می‌شود.

* برای مسدودسازی کارت بانکی با استفاده از این روش لازم است شماره کارت خود را در اختیار داشته باشید.

مراجعه به بانک

راه دیگری که برای مسدود کردن کارت تمامی بانک‌های کشور وجود دارد، مراجعه به یکی از شعب بانک صادر کننده کارت است. شما باید با در دست داشتن کارت ملی، به شعبه بانک مراجعه کنید. با دریافت فرم مربوط به اعلام مفقودی کارت، مشخصات کارت را وارد کرده تا درخواست سوزاندن کارت صادر ‌شود.

* مزیت استفاده از این روش این است که با مراجعه به شعبه بانک علاوه بر سوزاندن کارت مفقودی، به طور همزمان می‌توانید اقدام به گرفتن کارت بانکی جدید کنید.

تماس با تلفن گویا

با در اختیار داشتن تلفن گویای بانک صادر کننده کارت، از طریق تلفن می‌توانید اقدام به سوزاندن کارت خود کنید. برای انجام این کار، پس از برقراری ارتباط باید مشخصات کارت بانکی و مشخصات شخصی خود وارد کنید. بعد از این مرحله، درخواست انسداد کارت تایید می‌شود.

سوزاندن کارت با استفاده از اینترنت بانک

از طریق اینترنت بانک نیز می‌توانید با وارد کردن مشخصات کارت (شماره کارت، رمز دوم، کد امنیتی CVV2 و تاریخ انقضای کارت)، کارت بانکی را مسدود کنید.

در برخی از بانک‌ها نیز می‌توان با استفاده از همراه بانک یا کد دستوری (USSD)، کارت‌های صادر شده از طریق آن بانک را مسدود کرد.

*دارندگان کارت بانک آینده می‌توانند با استفاده از برنامه همراه کارت، اقدام به مسدودسازی کارت خود کنند. اپلیکیشن همراه کارت را برای گوشی‌های اندروید و ios می‌توانید از لینک‌های زیر دانلود کنید:

 

*علاوه بر این، در همراه کارت می توانید تراکنش‌های دیگری مانند خرید شارژ و بسته اینترنت، استعلام و پرداخت قبوض مختلف مانند آب، برق، گاز، تلفن ثابت، خطوط دائمی و خلافی خودرو را انجام دهید.

برای دریافت رمز دوم (رمز اینترنتی) یا تغییر آن، کارت بانکی باید به دستگاه خودپرداز (ATM) بانک مبدا مراجعه کرد. به عنوان مثال برای گرفتن رمز دوم کارت بانک ملت باید به دستگاه‌های خود پرداز این بانک مراجعه کنید. پس از وارد کردن کارت بانکی به درون دستگاه، گزینه تغییر رمز را فشار دهید. سپس گزینه «رمز دوم» یا «رمز اینترنتی» را انتخاب کنید. در نهایت یک عدد ۵ تا ۱۲ رقمی برای خود انتخاب کنید.

برخی بانک‌ها مانند بانک پاسارگاد، امکان تغییر رمز دوم از طریق اپلیکیشن همراه‌بانک را بدون مراجعه به دستگاه‌های خودپرداز فراهم ساخته‌اند.

در هنگام گرفتن رمز دوم (فعالسازی رمز اینترنتی) توجه داشته باشید که رمز انتخابی خود را به صورت عدد پیچیده انتخاب نمایید. رمزهای ساده در برخی موارد توسط بانک‌ها مسدود می‌شوند.

گرفتن رمز دوم به طور خلاصه

  1. مراجعه به نزدیکترین عابر بانک
  2. وارد کردن کارت بانکی
  3. انتخاب گزینه تغییر رمز یا خدمات رمز
  4. انتخاب گزینه رمز دوم یا رمز اینترنتی
  5. وارد کردن یک عدد ۵ تا ۱۲ رقمی
  6. تکرار عدد وارد شده به عنوان تأیید رمز دوم

در مورد رمز دوم کارت بانکی بیشتر بدانید

برای خرید و انتقال وجه اینترنتی، لازم است رمز دوم کارت بانکی را داشته باشیم. در بالا به نحوه گرفتن رمز دوم اشاره شد. با دریافت رمز دوم کارت، عملیات بانکی و خرید تسهیل می‌شود. عملیاتی نظیر خرید از فروشگاه‌های اینترنتی (مثل دیجی‌کالا و …)، کارت به کارت، پرداخت اقساط بانکی و جرایم رانندگی، پرداخت قبض، خرید شارژ سیم‌کارت و خرید بسته اینترنت از جمله فعالیت‌هایی است که با داشتن رمز دوم کارت بانکی می‌توان انجام داد.

گرفتن رمز دوم اینترنتی

 

از راه‌های مختلفی می‌توان خدمات غیرحضوری را دریافت کرد:

  • استفاده از اینترنت بانک: با دریافت رمز دوم کارت بانکی می‌توان از طریق سیستم اینترنت بانک، عملیات بانکی را انجام داد. عملیاتی مانند کارت به کارت، دریافت موجودی و صورت حساب از جمله خدماتی هستند که از درگاه اینترنت بانک قابل دریافت هستند.
  • استفاده از اپلیکیشن‌های پرداخت: در سال‌های اخیر اپلیکیشن‌های پرداخت از جمله همراه‌کارت به یکی از پر کاربردترین روش‌ها برای انجام امور پرداخت و بانکی تبدیل شده‌اند. با فعال کردن رمز دوم کارت بانکی و شناسه امنیتی CVV2، می‌توان بسیاری از عملیات بانکی را از طریق تلفن همراه انجام داد. کارت به کارت، خرید شارژ، خرید بسته اینترنت، پرداخت جرائم راهنمایی و رانندگی، پرداخت قبض، نیکوکاری و … از جمله خدماتی است که با استفاده از اپلیکیشن‌های پرداخت می‌توان دریافت کرد.

اپلیکیشن همراه کارت را می‌توانید از لینک زیر دانلود کنید:

برخی نکات درباره استفاده از رمز دوم

  • اگر اشتباه زدن رمز کارت بانکی بیش از دو بار و به صورت متوالی انجام شود (سه باز اشتباه زدن رمز) رمز دوم کارت مسدود خواهد شد و برای دریافت رمز مجدد باید به خودپرداز بانک مبدا مراجعه کنید.
  • در انتخاب رمز کارت از وجود الگوهای تکراری و یا انتخاب اعداد آشنا (مثل تاریخ تولد) بپرهیزید.
  • در صورت فراموش کردن رمز کارت بانکی کافیست به خودپرداز مراجعه کرده و رمز جدید دریافت نمایید و برای دریافت رمز دوم کارت نیازی نیست که رمز قبلی را وارد کنید.
  • ممکن است برخی بانک‌ها کاربران را ملزم به استفاده از رومز دوم یکبار مصرف کنند. درباره این نوع رمز اینجا را مطالعه کنید.
  • گرفتن رمز دوم کارت از طریق اینترنت ممکن نیست و برای دریافت آن حتما باید به خودپرداز مراجعه کنید (تغییر رمز دوم از طریق اینترنت نیز امکان پذیر نیست).

در بعضی از مواقع ممکن است تاریخ انقضای کارت شما به صورت نادرست در اپلیکیشن همراه کارت ثبت شده باشد. برای ویرایش تاریخ انقضای کارت مراحل زیر را طی کنید:

1- کارت مورد نظر را در صفحه‌ی اصلی لمس کنید.

2- در زیر کارت 4 گزینه «حذف»، «کپی کارت»، «ویرایش» و «پیش‌فرض» نمایش داده می‌شود.

3- دکمه ویرایش را انتخاب کنید.

ویرایش مشخصات کارت در همراه کارت

4- در صفحه‌ جدید می‌توانید تاریخ انقضا و نام کارت خود را تغییر دهید.

ویرایش تاریخ انقضا کارت در همراه کارت